dr Łucja Iwanczewska

Łucja Iwanczewska

Adiunkt w Katedrze Performatyki UJ. Absolwentka teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i podyplomowych studiów z zakresu Gender w Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ. W 2010 roku ukończyła studia doktoranckie i uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, ze specjalnością wiedza o teatrze. Autorka książek: Muszę się odrodzić. Inne spotkania z dramatami Stanisława Ignacego Witkiewicza (Księgarnia Akademicka, 2007), Samoprezentacje. Sade i Witkacy (Księgarnia Akademicka, 2010). Zajmuje się teatrem i dramatem XX wieku, głównie dramaturgią Stanisława Ignacego Witkiewicza, teatrem Jerzego Grotowskiego, Tadeusza Kantora. Zagadnienia te analizuje przy pomocy narzędzi wypracowanych na polu współczesnej filozofii krytycznej; hermeneutyki, antropologii kulturowej, krytyki psychoanalitycznej, performatyki – te dziedziny wyznaczają główne kierunki jej zainteresowań badawczych. W latach 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2010/2011 prowadziła całoroczne autorskie warsztaty dramatologiczne w Katedrze Dramatu UJ, kolejno: „Ciało, nieświadomość i prawo – wokół twórczości Sade'a i Witkacego", „Studia nad depresją – filozofia i literatura", „Niesamowite i niewyrażalne w polskim dramacie i teatrze", „Ciała, rzeczy, objawy – nierozstrzygalność a Zagłada". W latach 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011 prowadziła zajęcia „Gender w dramacie i teatrze" w Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ, jak również wykłady i prelekcje w różnych ośrodkach naukowych. Od kilku lat współpracuje z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, gdzie prowadziła autorskie warsztaty Lacanowskie „Teatralna nieświadomość", na zlecenie Instytutu zajmowała się także redakcją tomów pokonferencyjnych i książek wydawanych przez Instytut Teatralny. Uczestniczy w konferencjach naukowych na terenie całego kraju, jak również sama zajmuje się organizacją paneli dyskusyjnych („Lacan a teatr", 8 grudnia 2010 r., Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie), uczestniczy w projektach badawczych dotyczących dramatu i teatru, performatyki. Zajmuje się także badaniem zjawisk kultury współczesnej przy pomocy narzędzi wypracowanych na polu performatyki, ze szczególnym uwzględnieniem polskiej kultury niezależnej ostatnich trzech dekad. Była autorką projektu badawczego Biografie w teatrze, w ramach programu Kto inspiruje? Tadeusz Kantor 2013/2014 realizowanego przez Cricotekę. W Cricotece prowadziła też cykliczne warsztaty o twórczości Tadeusza Kantora. Na zaproszenie Domu Spotkań z Historią w Warszawie przygotowała cykl warsztatów Powód do buntu. Społeczne oblicza buntu w polskiej historii najnowszej, w ramach programu przygotowanego z okazji 25 rocznicy wyborów 4 czerwca 1989 roku. Była uczestniczką grantu badawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska dramatyczna. Ustanawianie i negocjowanie wspólnoty w dramacie polskim po 1765 roku, w ramach którego napisała cztery teksty naukowe, brała udział w konferencjach w Krakowie i Warszawie, zajmowała się organizacją konferencji naukowej Polska dramatyczna 2. Dramat i dramatyzacje w XVIII i XIX wieku, (Katedra Performatyki Wydział Polonistyki, 28-29 listopada 2013) i organizacją promocji książki zbiorowej napisanej i wydanej w ramach grantu Polska dramatyczna 1, Dramat i dramatyzacje w XX wieku (w Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie – 21 marca     2013 r. i w Klubie Pauza w Krakowie – 9 kwietnia 2013 r.). Na zaproszenie Wrocławskiego Teatru Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego brała udział w projekcie edukacyjnym „Akcja: Edukacja”, gdzie prowadziła zajęcia edukacyjne „Biografia w teatrze”. Otrzymała grant wydawniczy Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego na semestralne wykłady i książkę naukową Emancypacje, partycypacje, transformacje – teatr intelektualnej wspólnoty. . W semestrze zimowym  2017 roku w ramach realizacji Konkursu Wydawniczego Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego pt. „Partycypacje, emancypacje, transformacje. Teatr intelektualnej wspólnoty” prowadziła cykl wykładów:

  1. „Totalitaryzmy, nacjonalizmy i piknik z narodowcami”
  2. „Kontestowanie konsensusu – opór/opozycja/sprzeciw”
  3. „Balcerowicz musi odejść – w imię Jakuba S.”
  4. „Polski teatr krytyczny – negocjacje”
  5. „Konstrukcja Polski w procesie”
  6. Dyskusja panelowa: „Kształty wspólnoty. Rekonstrukcje i nowe plany”

Aktualnie przygotowuje książkę w ramach grantu wydawniczego.

Wybrane konferencje:

1. Konstrukty płciowe w dramatach Stanisława Ignacego Witkiewicza – denaturalizacja i fantazmatyczność płci (7-8 grudnia 2006, konferencja Inna Scena, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa, „Ciało, płeć, pożądanie: tożsamość seksualna w polskim dramacie i teatrze")

2. Zabić Matkę: odłączenie jako sprawa życia i śmierci. „Matka" Stanisława Ignacego Witkiewicza i „Matka cierpiąca" Tomasza Kaczmarka (27-28 marca 2008, konferencja Inna Scena, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa, „Konstelacje rodzinne. Obraz rodziny w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer")

3. Mydło po Tobie. Wobec braku i zwątpienia – mężczyźni w dramatach Stanisława Grochowiaka (2-3 kwietnia 2009, konferencja Inna Scena, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa, „Koniec męskości? Konstrukcje męskiej tożsamości w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer")

4. Etyka aktów niepowtarzalnych – Grotowski w etyce Jacquesa Lacana (17-18 czerwca 2010, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław, otwarte seminarium dyskusyjne „Grotowski – inne spojrzenia")

5. Jestem swoim przedmiotem – rzeczy w Kantorze, Kantor w rzeczach (6 grudnia 2010, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław, otwarte seminarium dyskusyjne „Tadeusz Kantor – inne spojrzenia")

6. Psychoza a interpretacja. Freud i Lacan (5 maja 2009, Koło Naukowe Studentów Wiedzy o Kulturze przy Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki UJ)

7. „Matka" Witkacego i Jarockiego (6 maja 2007, wykład, Dom Kultury Podgórze, Kraków)

8. Witkacy, nasz współczesny (24 maja 2007, wykład, Dom Kultury Podgórze, Kraków)

9. Tradycja i współczesność w perspektywie genderowej. Filozofia i sztuka (8 marca 2007, Dom Kultury Podgórze, Kraków)

10. Etyka Kwiatu Wiśni, (10 grudnia 2009, panel „Witkacy. Transhumancja", Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego, Kraków)

11. Jakie lubisz narkotyki? – Witkacy i polscy muzycy, ogólnopolska konferencja naukowa Technologie przyjemności. Kultura substancji psychoaktywnych, Uniwersytet Jagielloński, 19-20 października 2012.

12. Wróg Lacan – ważne i nieudane spotkanie feminizmu z psychoanalizą Jacquesa Lacana, II Akademicki Kongres Feministyczny Jak feminizm zmienił polską naukę?, Kraków, 26-28 września 2011.

13. Olewaj system i performuj się sam – performatywny wymiar polskiej kultury punkowej, Weekend z Performatyką, Katedra Performatyki UJ, 1-2 czerwca 2012.

14. Performatywność końca świata, Weekend z Performatyką, Katedra Performatyki Wydziału Polonistyki UJ, 16-18 maja 2013.

15. Bohater stary jak Polska, konferencja Katedry Performatyki Wydziału Polonistyki UJ Polska dramatyczna. Dramat i dramatyzacje w XVIII i XIX wieku, 28-29 listopada 2013.

16. Fredro z krainy, którą starcy widzieli, konferencja naukowa: Nikt mnie nie zna, czyli Fredro niekanoniczny, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie,             6 grudnia 2013 r.

17. Historia will tears us aprat again – produkowanie historiografii zaangażowanej po 1989 roku, konferencja naukowa w ramach corocznego „Weekendu z Performatyką", Pałac Krzysztofory, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 30-31 maja 2014 r.

18. Teatr Kantem – odgrywania historycznej teraźniejszości, w ramach cyklu Filozofie teatru, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, 12 czerwca 2014 r.

19. Wielki marsz do bram raju – szewcy, komandosi, krzyżowcy, konferencja naukowa „1968/PRL/Teatr”, Instytut Teatrlany im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, 17-18 listopada 2014.

20. Nowohucki człowiek puzderkowy. Kryminał i mieszczaństwo, ogólnopolska konferencja naukowa „Ścieżkami pisarzy. Aneks: Nowa Huta”, 15-17 maja 2015, Wydział Polonistyki UJ

21. „Między nami dobrze jest”. Polski punk i sztuka, ogólnopolska konferencja naukowa, „Kultura rocka. Twórcy – tematy – motywy”, 23-25 kwietnia 2015, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

22. Wykład Samuel Zborowski. Dramat i performatywność, Teatr Polski im. Hieronima Konieczki  w Bydgoszczy, 20.03.2015 r.

23. Wykład „Niemyte dusze” Witkacego jako projekt nowoczesności, w ramach programu naukowego „Archiwum (polskiej) nowoczesności”, Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy, 15.05.2015 r.

24. Udział w debacie Wokół Thermidora, w ramach programu naukowe „Archiwum (polskiej) nowoczesności”, Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy, 09.01.2015 r.

25. Myć niechlujne pyski, czyli higieniści i społeczeństwo, Weekend z Performatyką, Kraków 29-30 maja 2015 r.

26. Zniknąć nad Wisłą – Wanda, biskup i inne zniknięcia, konferencja naukowa III Konferencja Ścieżkami Pisarzy: Kraków zmitologizowany, Wydział Polonistyki UJ, Kraków, 20 maja 2016 r.

27. Emancypacje od instytucji, Weekend z Performatyką, Cricoteka, Kraków 13-14 maja 2016.

28. Ahistoryczne, przeciw-publiczne – performanse nowych ustanowień, konferencja naukowa „Pisanie dla sceny – narracje współczesnego teatru”, Katowice 18-19 maja 2017 r.

29. Manifestowanie i znikanie –występy kobiecej obecności, konferencja naukowa „MUTE 2. Live. Ogólnopolska Konferencja Popular Music Studies”, Kraków 26-28 maja 2017 r.

30. Partyzanci i wariaci, Weekend z Performatyką, Kraków 3-4 czerwca 2017 r.

Wybrane publikacje:

Książki:

1. Muszę się odrodzić. Inne spotkania z dramatami Stanisława Ignacego Witkiewicza, Księgarnia Akademicka, Kraków 2007

2. Samoprezentacje. Sade i Witkacy, Księgarnia Akademicka, Kraków 2010

Artykuły:

1. Konstrukty płciowe w dramatach Stanisława Ignacego Witkiewicza – denaturalizacja i fantazmatyczność płci, [w:] Ciało, płeć, pożądanie. Tożsamość seksualna i tożsamość płci w polskim dramacie i teatrze, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2008

2. Gdyby istniała… O Irenie Solskiej, jakiej nie było – w 50. rocznicę śmierci, „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 63, 2008

3. Niewyrażalne dojrzałe do komina. Giorgio Agamben „Co zostaje z Auschwitz", „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 108, 2008

4. Tam, gdzie chcemy być. Spotkanie z Markizem de Sade, „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 173, 2008

5. Płaczemy jeszcze? Szkic o cielesności przemocy, „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 196, 2008

6. Libretto zmartwychwstałe. „Druga śmierć opery" Dolara i Žižka, „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 266, 2008

7. Portret poety – w 70. rocznicę urodzin Janusza Stycznia, „Aneks. Kultura. Historia. Społeczeństwo", nr 278, 2008

8. Zabić Matkę: odłączenie jako sprawa życia i śmierci. „Matka" Stanisława Ignacego Witkiewicza i „Matka cierpiąca" Tomasza Kaczmarka, [w:] Konstelacje rodzinne. Obraz rodziny w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2009

9. Indukcja – czyn dopełnienia, [w:] Performer, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2009

10. Czynić jedno. Psychoza jako struktura podobieństwa, odbicia, pełni i uzupełnienia, „Ha!art. Interdyscyplinarny magazyn o kulturze", nr 1-2, 2009

11. Jadwiga Mrozowska-Toeplitz. Pozostać sobą…, [w:] Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek, Fundacja Przestrzeń Kobiet, t. 1, Kraków 2009

12. Odczarowany język. Zaczarowany świat. Danuta Wesołowska z domu Jodłowska, [w:] Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek, Fundacja Przestrzeń Kobiet, t. 2,  Kraków 2010

13. Skarb spisany z portretu. „Witkacego portret wielokrotny", „Didaskalia", nr 94, 2009

14. Z niej i przeciw niej – matki wyobraźni Witkacego i Sade'a, „Didaskalia", nr 96, 2010

15. Bity na śmierć. Etyka niezłomności Grotowskiego i Lacana, „Didaskalia", nr 100, 2010

16. Trupy, automaty, potwory. Rozmawiają Paweł Dybel i Łucja Iwanczewska, „Didaskalia", nr 96, 2010

17. Hasła encyklopedyczne: „Gwałt", „Ojcobójstwo", [w:] Encyklopedia Gender, IBL PAN, 2010.

18. Rzeczy Kantora, „Performer", nr 2, 2011

19. Mydło po Tobie. Wobec braku i zwątpienia – mężczyźni w dramatach Stanisława Grochowiaka, [w:] Koniec męskości? Konstrukcje męskiej tożsamości w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2011

20. Metafora pod kluczem, klucz pod metaforą, Jarosław Fazan Od metafory do urojenia. Próba pantografii    Tadeusza Peipera, „Didaskalia" nr 105, 2011.

21. To wszystko ma swoją stronę odwrotną – narzędzia buntu. Refleksje po warsztatach „Grotowski i anarchia myślenia", „Performer" nr 4, 2012.

22. Powiedz, że tu byłeś… Furia doświadczenia, „Metafora" nr 3(84), 2012.

23. Anarchia myślenia. Grotowski i anarchia myślenia – antologia tekstów, egzemplarz do użytku wewnętrznego, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2011.

24. Marylin Monroe – przemieszczenia, „Didaskalia" nr 111, 2012.

25. Dziecko jest ojcem człowieka, dziecko jest ojcem Polski – filiacyjny projekt polskiej dramatyczności, [w:] Polska dramatyczna 1, Dramat i dramatyzacje w XX wieku, red. Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2012.

26. Ja kontynuuję, Wando!, „Dialog", nr 9, 2013.

27. Jadwiga Mrozowska-Toeplitz. Pozostać sobą…, [w:] Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek, Fundacja Przestrzeń Kobiet, red. Ewa Furgał,  t. 1, wyd. 2, Kraków 2013, s. 101-113.

28. Bez przewodnika – punkowy atlas polskiego świata, „Dialog", nr 3, 2014.

29. Upadła mi… - Dziennik żałobny Rolanda Barthes'a, „Nowa Dekada Krakowska", nr 7, 2014.

30. Bohater stary jak Polska, [w:] Polska dramatyczna 2. Dramat i dramatyzacje w XVIII i XIX wieku, red. Małgorzata Sugiera, Kraków 2014.

31.  Polskość in éffige, z Dariuszem Kosińskim, [w:] Polska dramatyczna 2. Dramat i dramatyzacje w XVIII i XIX wieku, red. Małgorzata Sugiera, Kraków 2014.

 32. „Orzeł robi polskie dzieci” – szkic o niedorosłej produkcji historii, „Didaskalia” 2014,  nr 124

33. Emancypacyjny potencjał Samuela, „Didaskalia” 2015, nr 127-128

34. Wspólne „zrób to sam”. Piknik Golgota i zaangażowanie, [w:] Piknik Golgota Polska. Sztuka – religia – demokracja, red. A. Adamiecka, I. Kurz, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2015

35. „Między nami dobrze jest” – polski punk i sztuka, [w:] Kultura rocka. Twórcy-tematy-motywy, red. J. Osiński, M. Pranke, A. Szwagrzyk, P. Tański, „Intertydyscyplinarne Czasopismo Humanistyczne ProLog”, seria wydawnicza „EpiLog” t. 6, 2015

36. Jestem za stary. Aleksander Fredro poza kanonem, [w:] Nikt mnie nie zna, czyli Aleksander Fredro niekanoniczny, red. A. Adamiecka, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2015

37. Gra na blaszanym bębenku – młodzieży i intelektualistów scenariusze polskiego Marca, [w:] 1968/PRL/Teatr, red. A. Adamiecka, G. Niziołek, M. Kościelniak, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2016

38. Supernowa Huta – kryminał i nowe mieszczaństwo, „Dialog” 2016, nr 10

39. Wstrząsnąć teatrem – szkic imaginaryjny, [w:] Nowy teatr. Nie(po)rozumienia, red. D. Kosiński, Szczecin 2016

40. Partycypować i znikać, „Polish Theatre Journal” 2016, nr 2

41. Kantor. Teoremat ocalenia – zapis dyskusji, „Konteksty” 2016, nr 2

42. „Nie oglądaj filmów Wajdy! Historie małe, krytyczne i alternatywne, „Didaskalia” 2017, nr 137

43. Hasła: „Partycypacje”, „Emancypacje”, [w:] Performatyka. Terytoria, red. E. Bal, D. Kosiński, WUJ, Kraków 2017

Redakcje książek: Poetyka kulturowa polskiego Szekspira, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2010, Hanna Trzeciak, Mechanizm finansowania a poziom działalności artystycznej teatrów, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2010.